Bakan Kacır, imalat sanayi katma değerinde küresel payı ikiye katladıklarını ve ihracatı 276 milyar dolara çıkardıklarını duyurdu. Yeni teşvik sistemleri ve dijital-yeşil dönüşüm hamleleriyle Türkiye’nin küresel rekabette öne çıkması hedefleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Sanayinin Dönüşümü ve Teşvikler Bilgilendirme Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, küresel ekonomideki değişimlere dikkat çekerek Türkiye’nin sanayi ve teknoloji politikalarını yeni dönemin şartlarına göre şekillendirdiğini belirtti. Bakan Kacır, liberal ticaret anlayışının yerini korumacılığın aldığı bu süreçte, yerinde üretim ve dostlardan tedarik yaklaşımlarının öne çıktığını vurguladı.
Kritik ham madde ve teknoloji ihracatının kısıtlanmasının yaygınlaştığına işaret eden Kacır, küresel ekonominin ağırlık merkezinin batıdan doğuya kaydığını ifade etti. Bu tabloda sanayi ve teknoloji kabiliyetlerinin stratejik değer taşıdığını kaydeden Bakan, yenilikçi teknolojilere yön verenlerin uluslararası ticaretin ve diplomasinin yeni kurallarını belirlediğini söyledi.
Bakan Kacır, Türkiye’nin bu dönüşüm sürecine erken dönemde ön aldığını ve güçlü bir şekilde hazırlandığını dile getirdi. Planlı sanayileşmeyi destekleyerek, katma değerli üretimi önceleyerek, AR-GE kültürünü benimseterek ve nitelikli insan kaynağına yatırım yaparak sanayi ve teknolojide önemli kazanımlar elde edildiğini belirtti.
Kacır, imalat sanayi katma değerini 23 yılda 41 milyar dolardan yaklaşık 246 milyar dolara çıkardıklarını ve bu alandaki küresel payı ikiye katladıklarını açıkladı. Türkiye’nin askeri insansız hava aracı üretiminde dünyada, ticari araç, güneş paneli, otobüs, beyaz eşya, tekstil, ağaç ürünleri ve çelik üretiminde ise Avrupa’da lider konuma geldiğini sözlerine ekledi.
Yıllık ihracatın 276 milyar dolara ulaştığını belirten Bakan Kacır, Cumhurbaşkanlığı liderliğinde verimliliği merkeze alan, teknolojiyi üretimle buluşturan ve yerli milli kapasiteyi güçlendiren bir anlayışla yola devam edildiğini ifade etti. Türkiye’nin, küresel ve bölgesel meydan okumalara rağmen yatırım, istihdam, üretim, icat ve ihracat rotasında ilerlediğini vurguladı.
Bakan Kacır, Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda katma değerli üretim altyapısı ve teknoloji geliştirme kapasitesiyle ülkeyi dünyada hak ettiği konuma taşımayı amaçladıklarını, bu kapsamda yeni nesil destek ve teşvik programlarının devreye alındığını kaydetti.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile yüksek teknoloji odaklı sektörlere ayrıcalıklı finansman sağlandığını belirten Kacır, Merkez Bankası ile yürütülen programla 406 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 77 projenin hızlandırıldığını bildirdi. Ayrıca, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile teknoloji geliştirme ve üretme kabiliyetini artıracak yatırımlara cazip koşullarda finansman sunulduğunu ifade etti.
Kacır, iklim değişikliğinin etkilerine dikkat çekerek, kalkınmanın insanın doğayla kurduğu ilişkiyi onaran, ekolojik sınırları gözeten ve gelecek kuşaklara yaşanabilir bir dünya bırakmayı hedefleyen bütüncül bir anlayışla sahiplenilmesi gerektiğini vurguladı. İklim politikalarında uluslararası düzenlemelerin hız kazandığı, sınırda karbon düzenlemelerinin ticaretin yeni gerçeklerinden biri haline geldiği, temiz üretim ve yenilenebilir enerji yatırımlarının öne çıktığı bir dönemden geçildiğini belirtti.
Sanayinin rekabet gücünü yeniden tanımlayan dijital dönüşümün, üretimin hızını, niteliğini, ölçeğini ve karar alma mekanizmalarını dönüştüren temel bir kuvvet olduğunu söyleyen Bakan Kacır, yapay zeka, siber güvenlik, nesnelerin interneti ve bulut bilişim gibi ileri dijital teknolojileri üretim süreçlerine entegre eden ülkelerin verimliliği artıran, kaliteyi yükselten ve küresel değer zincirlerinde daha güçlü konumlanan aktörler haline geldiğini ifade etti. Bu nedenle dijital dönüşümün, sanayinin rekabet gücünü koruması ve daha yüksek katma değerli üretim yapısına geçmesi bakımından ertelenemez bir öncelik olduğunu vurguladı.
İkiz dönüşümün (dijital ve yeşil) uzun vadeli ve doğru adımlar atıldığı takdirde sanayinin küresel rekabet gücünü artırmak ve daha sürdürülebilir üretim modellerini devreye almak için önemli bir fırsat penceresi sunduğunu belirten Kacır, ekonominin lokomotif sektörlerinin sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı dönüşümünü desteklemek üzere Dijital ve Yeşil Dönüşüm programlarının hayata geçirildiğini söyledi. Bu programlar kapsamında firmalara 226 milyon liraya kadar nakit destek ve yatırımların yüzde 40’ına kadar vergi indirimi sağlandığını aktardı.
Teknolojik dönüşümü kalıcı kılmak için güçlü bir kurumsal anlayış, yenilikçi ve sürdürülebilir bir yaklaşımla hareket edildiğini belirten Kacır, bu vizyon doğrultusunda sanayicilerle emekçileri yalın üretim ve dijital dönüşümle buluşturmak üzere ülke genelinde 12 model fabrika kurulduğunu ve sayısının 16’ya çıkarılacağını duyurdu. İkiz dönüşümün sanayinin altyapısından enerji verimliliğine, dijital yetkinliklerden insan kaynağının gelişimine kadar birçok alanda eş zamanlı ve kapsamlı bir yeniden yapılanmayı icbar ettiğini ifade etti.
Bu süreçte ulusal kaynakları tamamlayıcı nitelikte, uzun vadeli ve sürdürülebilir uluslararası finansman araçlarına erişimi artırmanın önceliklendirildiğini kaydeden Kacır, Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen projelerle 1 milyar doların üzerinde finansmanın sanayicilere, KOBİ’lere ve yeşil teknoloji girişimlerine sunulduğunu belirtti. Ayrıca, Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu ile sanayinin yeşil dönüşüm yatırımlarına 2030’a kadar 5 milyar avroluk uluslararası finansman sağlama yolunda adım atıldığını söyledi.
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğiyle KOBİ’lerin dijital dönüşüm projelerine 300 milyon avro finansman desteği sağlandığını aktaran Kacır, Dijital Avrupa Programı aracılığıyla sanayicilere, girişimcilere ve üniversitelere Avrupa’nın kritik dijital altyapılarına erişim imkanı sunulduğunu ifade etti. Avrupa Dijital İnovasyon Merkezleri ağına dahil olan 8 konsorsiyumun, Türkiye sanayisinin, KOBİ’lerinin ve kamu kurumlarının dijital dönüşümündeki önemli aktörlerden biri olacağını belirtti. Yapay zeka teknolojileri odağında dijital dönüşüm süreçlerine entegrasyonda öncü rol üstlenen AI EDIH Türkiye konsorsiyumuna liderlik eden MESS’i tebrik etti.
Küresel gelişmelerin sanayi politikalarının, üretim kabiliyetlerinin ve yatırım kararlarının yeniden şekillendiği yeni bir döneme girildiğine işaret eden Kacır, bu dönemde Türkiye’nin üretim altyapısını koruyan, güçlendiren ve yeni yatırımlarla genişleten bir sanayi atılımını kararlılıkla hayata geçirme arzusunda olduklarını söyledi. 2012’de uygulamaya alınan teşvik sistemiyle ülke sathında pek çok yatırımın hayata geçmesine vesile olunduğunu belirtti.
2012-2025 döneminde yaklaşık 100 bin yatırım teşvik belgesi düzenlenerek 19 trilyon lira yatırım ve 3 milyon istihdamın önünün açıldığını ifade eden Kacır, bu yatırımların 43 bininin tamamlandığını, devreye alınan 6 trilyon lira yatırımla 1 milyon 600 bin kişinin istihdamının sağlandığını kaydetti.
Küresel tablo ve Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda sanayinin dönüşümünü hızlandıran, teknoloji kapasitesini derinleştiren ve stratejik alanlarda üretim gücünü tahkim eden yeni bir teşvik yaklaşımının zorunlu kılındığını bildiren Kacır, karmaşıklıktan uzak, hedef odaklı, seçici ve yatırımcı beklentilerini karşılayacak yeni bir teşvik sisteminin planlandığını söyledi. Geçtiğimiz yıl Cumhurbaşkanı onayıyla yürürlüğe giren bu sistemin omurgasını oluşturan Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki 3 programla Milli Teknoloji Hamlesi’ni ve bölgesel kalkınmayı hızlandıracak yatırımlara en güçlü desteklerin sunulduğunu belirtti.
Teknoloji Hamlesi Programı ile teknoloji seviyesi yüksek ve katma değerli yatırımların AR-GE’den seri üretime uçtan uca desteklendiğini ifade eden Kacır, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile atıl kaynakların üretime kazandırılmasının, yerel ihtiyaçlara yanıt verilmesinin, bölgelerin yetkinlik ve teknoloji üretim düzeyinin geliştirilmesinin ve bölgesel rekabetçiliğin artırılmasının hedeflendiğini anlattı. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi’nin üçüncü programı Stratejik Hamle kapsamında ise dış ticaret dengesini iyileştirici yatırımlar ile dijital ve yeşil dönüşüm yatırımlarına ayrıştırıcı teşvikler sunulduğunu söyledi.
Bu programlarda yatırım kredilerinde 14,8 puana kadar destek sağlandığını, finansman kullanmayan firmaların hibe desteklerini makine-teçhizat desteği şeklinde almalarına imkan tanındığını belirtti. Yatırımlar için öz kaynakla gerçekleştirilecek makine alımlarına, makine bedelinin yüzde 25’ine, yatırım tutarının yüzde 15’ine ve 301 milyon liraya kadar hibe desteği verildiğini kaydetti. Sektörel ve Bölgesel Teşvikler kapsamında ise desteklerin öncelikli ve hedef yatırımlar listesinde yer alan, ekosisteme katkı sağlayacak stratejik projelere yönlendirildiğini ifade etti. Yeni teşvik modelinde, kapasite fazlası olan sektörlerde verimli olmayacak yatırımlar teşvik sisteminin kapsamından çıkarılarak Genel Teşvik Sistemi’nin sonlandırıldığı bilgisini paylaştı.
İstihdam teşviklerinin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre 6 kademede uygulandığını hatırlatan Kacır, 6. Bölge illeri, Cazibe Merkezleri Programı’ndaki iller ve depremden yoğun etkilenen 65 ilçedeki yatırımlara istihdam desteklerinin süresinin 14 yıla kadar uzatıldığını açıkladı. İl merkezleriyle gelişmişlik farkı yüksek 289 ilçeye bir ileri kademe teşviki sunarak kalkınma ve refahı ülkeye yaymayı amaçladıklarını belirtti. 1. Bölgeden 4., 5. veya 6. Bölgeye taşınan yatırımların da istihdam teşvikleri kapsamına alındığını ve OSB’ler ile endüstri bölgelerinde gerçekleşen yatırımlara planlı sanayileşmeyi destekleyici teşvikler sağlandığını sözlerine ekledi.
Sanayi tesislerinin yoğunluğunu Marmara’dan Anadolu’nun dört bir yanına dengeli biçimde yayarak bölgesel sıkışmayı ortadan kaldırmak ve üretim gücünü ülke sathına yayılan sağlam bir yapıya kavuşturmak önceliklendirildi. Bu vizyonla sanayinin gelecek 30 yılına ışık tutacak Sanayi Alanları Master Planı hazırlandı. Master Plan’ın ilk faz çalışmaları kapsamında Samsun-Mersin hattında 13 ilde 17 yeni yatırım alanı belirlendiği ve bu alanların altyapısı tamamlanmış, sosyal donatılarla zenginleştirilmiş, akıllı ve yeşil üretim üsleri olarak yatırımcının hizmetine sunulacağı belirtildi. Demir yolu, liman ve otoyol bağlantılarıyla bu alanların üreticiye lojistik maliyet avantajı sunan stratejik merkezler haline getirileceği ifade edildi.
Mevcut OSB’ler ile endüstri bölgelerinin demir yolları ve limanlara bağlantısını hızlandıracak altyapı projeleriyle rekabet gücünün yükseltileceği vurgulandı. Master Plan’ın ikinci fazında, Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile hayata geçirilecek Kalkınma Yolu Projesi güzergahında, özellikle Güneydoğu Anadolu’da yeni bir sanayi hattı kurulmasının öngörüldüğü aktarıldı. Mersin-Şırnak ve Trabzon-Şırnak Sanayi Gelişim Koridorları’nın bu hatla entegre olacağı, ardından Orta Koridor ve Zengezur Koridoru üzerinde yeni sanayi alanları oluşturmak üzere çalışılacağı ve Sivas-Iğdır Sanayi Gelişim Koridoru’nun bu amaca hizmet edeceği belirtildi.
Tüm çabaların katma değerli ve verimli üretimle, yüksek teknolojiyle, inovasyonla ve nitelikli insan kaynağıyla güçlenen, daha müreffeh ve daha güçlü bir Türkiye tasavvuru için olduğu ifade edildi. Bu yolculuğa iştirak eden her yatırımcı ve müteşebbisin desteklenmeye devam edileceği ve ülkenin sanayisinin yapısal dönüşümünü sağlarken tüm sektörlerin dertlerine derman olmanın boynun borcu olduğu dile getirildi.
Cumhurbaşkanının müjdelediği İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı ile tekstil, giyim, deri ve mobilya sektörlerindeki işletmelere sunulan çalışan başına destek tutarının 3 bin 500 liraya çıkarıldığı ve büyük ölçekli firmaların da bu programa dahil edildiği açıklandı. Tüm imalat sanayi firmalarının yararlanması için 100 milyar lira büyüklüğünde bir finansman programı oluşturulduğu belirtildi. Ülkenin refahı adına yapılan her yatırımın yanında ve arkasında yer alınacağı, yatırımın, üretimin, istihdamın ve ihracatın her bir halkasının birlikte güçlendirileceği vurgulandı.
Yorum Yap