Arizona State University araştırmacıları, bağırsak mikrobiyotasının kalori hesaplamalarını nasıl etkilediğini ortaya koyan yeni bir model geliştirdi. DAMM modeli, gıda etiketlerindeki bilgilerin yetersiz kalabileceğini gösteriyor.
Arizona State University’de geliştirilen yeni bir matematiksel model, yiyeceklerin enerji değerini hesaplarken bağırsak mikrobiyotasının rolünü de göz önünde bulunduruyor. DAMM (Digestion, Absorption and Microbial Metabolism) olarak adlandırılan bu model, sindirim, emilim ve mikrobiyal metabolizmayı entegre ederek daha doğru kalori hesaplamaları sunmayı amaçlıyor.
Araştırmacılar, mevcut gıda etiketlerindeki kalori bilgilerinin, vücudun gerçekten kullandığı enerji miktarını tam olarak yansıtmayabileceğini belirtti. Bu durum, aynı yemeği tüketen bireylerin farklı miktarlarda enerji alabilmesinin nedenini açıklayabilir.
Araştırma ekibinden Prof. Rosa Krajmalnik-Brown, sindirim sürecinin yalnızca insan vücuduna özgü olmadığını vurguladı. Bağırsaklarda yaşayan mikroorganizmaların, sindirilemeyen bazı besinleri parçalayarak enerji üretimine katkıda bulunduğunu ifade etti. DAMM modeli, bu karmaşık iş birliğini daha net bir şekilde ortaya koyuyor.
Geleneksel Atwater yöntemi, protein, karbonhidrat ve yağ oranlarına göre kalori hesaplaması yaparken, bağırsak bakterilerinin bu süreçteki etkisini göz ardı ediyor. Ancak bu bakteriler, özellikle lifleri kısa zincirli yağ asitlerine dönüştürerek vücuda ek enerji sağlayabiliyor.
Araştırmada, sağlıklı yetişkinler iki farklı diyet grubuna ayrıldı. İlk grup, yüksek lifli ve daha az işlenmiş gıdalarla beslenirken, ikinci grup düşük lifli ve ağırlıklı olarak işlenmiş ürünlerden oluşan Batı tipi bir diyet uyguladı. Her iki grubun enerji emilim süreçleri DAMM modeliyle analiz edildi.
Sonuçlar, Batı tipi diyet uygulayanların, yüksek lifli beslenenlere göre günlük ortalama 116 kalori daha fazla enerji emdiğini gösterdi. İlginç bir şekilde, yüksek lifli diyet uygulayanlarda açlık hissi belirgin şekilde artmadı. Bu bulgu, lifin sadece sindirimi değil, aynı zamanda bağırsak bakterilerinin aktivitesini ve enerji kullanımını da etkilediğini ortaya koydu.
DAMM modeli, sindirimin her aşamasını ayrı ayrı inceleyerek üst sindirim sisteminde emilen enerjiyi hesaplıyor. Ardından, kalın bağırsağa ulaşan sindirilmemiş maddelerin mikroorganizmalar tarafından nasıl işlendiğini değerlendiriyor. Araştırmaya göre, bağırsak bakterilerinin ürettiği kısa zincirli yağ asitleri günlük ortalama 140 kalorilik ek enerji sağlıyor. Bu miktar, toplam kullanılabilir enerjinin yaklaşık yüzde 7,4’üne denk geliyor.
Çalışma, kullanılabilir enerjinin yaklaşık yüzde 85’inin üst gastrointestinal sistemden elde edildiğini, kalan yüzde 15’lik kısmın ise bağırsak mikroorganizmalarının aktif rol oynadığı alt sindirim sisteminden kaynaklandığını gösterdi. Model, metan gazı üretimini de hesaba katarak enerji akışını daha kapsamlı değerlendirdi.
Bu araştırmanın sonuçları, mevcut kalori etiketlerinin tek başına yeterli olmayabileceğine işaret ediyor. Bir gıdanın sağladığı enerji, içeriğinin yanı sıra kişinin bağırsak mikrobiyotasına ve sindirim sisteminin işleyişine de bağlıdır. PLOS One dergisinde yayımlanan çalışma, gelecekte kişiselleştirilmiş beslenme programlarında bağırsak bakterilerinin daha fazla dikkate alınabileceği yönünde önemli bir adım teşkil ediyor.
Yorum Yap