Nisan ayında emtia piyasası, Orta Doğu gerilimi ve küresel arz endişelerinin etkisiyle geniş çaplı bir ralli yaşadı. Özellikle baz metaller ve tarım ürünleri yükseliş kaydetti.
Nisan ayında emtia piyasası, ABD/İsrail-İran geriliminin tetiklediği arz endişeleriyle geniş çaplı bir ralli yaşadı. Bu yükseliş, petrol piyasasının ötesine geçerek gübreler, endüstriyel metaller ve tarım sektörlerine yayıldı. Küresel tedarik zinciri aksamaları, artan ulaşım maliyetleri ve gübre kıtlığı, emtia enflasyonunu hızlandırdı.
Petrol şoku olarak başlayan süreç, nisan ayında daha geniş bir emtia enflasyonu döngüsüne dönüştü. Para politikası ve döviz piyasaları etrafındaki artan belirsizlikler de bu durumu destekledi.
Nisan ayında baz metaller piyasasında önemli yükselişler kaydedildi. Tezgah üstü piyasada bakır fiyatları yüzde 6, alüminyum yüzde 1,3, kurşun yüzde 3,5, nikel yüzde 13,1 ve çinko yüzde 4,1 oranında arttı. Bu artışlar, fiziksel talep iyileşmeleri ve tedarik zinciri kırılganlıklarının devam etmesiyle desteklendi.
Fosil yakıt fiyatlarındaki artış ve enerji güvenliği endişeleri, alternatif enerji kaynaklarına yönelik küresel ilgiyi artırdı. Yenilenebilir enerji, şebeke altyapısı, pil depolama ve elektrik üretim kapasitesine yapılan yatırımlar hızlandı. Yapay zeka, elektrifikasyon ve veri merkezlerinden kaynaklanan artan elektrik talebi, üretim ve depolama alanlarında büyük ölçekli bir genişleme ihtiyacını artırıyor.
Bu gelişmelerin tümü, enerji dönüşümünün belkemiği olan bakırın gelecekte yapısal olarak daha yüksek bir talep göreceğine işaret ediyor. Küresel alüminyum piyasası da ABD/İsrail-İran savaşından kaynaklı bu yıl arz açığıyla karşı karşıya kaldı. Körfez ülkelerindeki alüminyum eritme tesislerinde artan tedarik aksamaları, alüminyum piyasasında önemli bir açığa yol açtı.
Endonezya’nın tüm nikel cevheri sınıfları için referans taban fiyatlarını yükseltmesi ise nikel fiyatlarındaki artışta etkili oldu. Analistler, Endonezya hükümetinin savaşın yükselttiği petrol fiyatlarıyla artan bütçe baskısından dolayı ek gelir aradığını belirtti. Uluslararası Kurşun ve Çinko Araştırma Grubu’nun 2026 yılı için öngördüğü küresel çinko arz açığı, nisan ayında fiyatların yükselmesine neden oldu.
Enerji grubunda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,9 yükselirken, Hollanda merkezli TTF’de işlem gören doğal gaz kontratları yüzde 8,1 azaldı. Orta Doğu’da gerginliğin devam etmesi ve Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin sürmesi petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. Bu durum, Brent petrolün yükseliş serisini dördüncü aya taşıdı.
Artan fiziksel arz sıkıntısı ve bazı bölgelerde doğrudan petrol arzına yönelik endişeler, petrol fiyatlarındaki yükselişte belirleyici oldu. Hürmüz Boğazı’nın neredeyse tamamen kapanması, küresel enerji piyasalarını sıkıştıran aksaklığı uzattı. Devam eden jeopolitik gerilimlere karşın ABD-İran arasında barış olabileceğine dair beklentiler doğal gaz fiyatlarında düşüşe yol açtı.
Tarım sektörü de nisan ayındaki emtia rallisinde önemli bir rol oynadı. Chicago Ticaret Borsası’nda buğday yüzde 3,3, mısır yüzde 3,7, soya fasulyesi yüzde 2,1 artarken, pirinç yüzde 5,1 azaldı. Intercontinental Exchange’te pamuk yüzde 17,4, kakao yüzde 8,2 yükselirken, kahve yüzde 4,3, şeker yüzde 5,9 düşüş kaydetti.
Kuraklık ve gübre konusundaki endişeler, buğday arz beklentilerini daraltarak fiyatları yükseltti. ABD’nin önemli tarım bölgelerinde yaşanan kuraklık ve gübre maliyetlerindeki artış, buğday ekim alanlarını tarihi düşük seviyelere indirdi. Mısır ve soya fasulyesi fiyatları da petrol fiyatlarındaki yükselişten destek buldu.
Pirinç stoklarındaki artış ve talebe yönelik endişeler fiyatlarda değer kaybına neden oldu. Brezilya’da rekor kahve hasadı beklentisi kahve fiyatlarını düşürdü. Yüksek üretim rakamları ve talep azalışı endişeleri, şeker fiyatlarında da düşüşe yol açtı.
ABD’deki kuraklık ve don riski, pamuk fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Gübre kıtlığı ve El Nino’nun üretimi olumsuz etkileyeceği endişeleriyle kakao fiyatları da arttı.
Yorum Yap